Beleidsplan college van Diakenen

vastgesteld College 2051009 en AK 20151110


Inleiding:
De taken en bevoegdheden evenals de werkwijze van de Diaconie van de PG Rotterdam -Noordrand zijn weergegeven in de Plaatselijke Regeling. Daarnaast zijn de onderlinge afspraken vastgelegd in een besluiten/afsprakenlijst met onderliggend notities.


De Diaconie Rotterdam- Noordrand huldigde vanaf de fusie in 2007 het uitgangspunt: “Decentraal wat decentraal kan; centraal wat centraal moet “. Dit hield in dat alle diaconale activiteiten plaatsvonden vanuit en onder verantwoordelijkheid van de zeven wijkraden van diakenen. Het College van Diakenen trad op als rechtspersoon, faciliteerde en coördineerde alleen op verzoek van de wijkdiaconieën.
Mede gezien de besprekingen omtrent het toekomstperspectief en de daartoe opgestelde concept- notitie "5 jarenplan voor bestuur en organisatie van de PG Rotterdam - Noordrand" moeten we de komende periode ook na gaan denken over een vorm van samenwerking tussen de wijkdiaconieën. Een aanzet daartoe is reeds gegeven door de wijken Ommoord en Zevenkamp.
Het zou goed zijn om in de toekomst als College nog meer kennis te delen binnen de Noordrand over de activiteiten die op wijkniveau worden georganiseerd. Op deze manier kunnen we elkaar ondersteunen om onze diaconale taak op een goede manier in te vullen. We gaan daarbij uit van drie uitgangspunten:


  1. Onderling dienstbetoon. Het feit dat we een centrale gemeente vormen biedt ons de mogelijkheid tot onderlinge solidariteit en hulp. De ene gemeente heeft te maken met meer hulpvragen dan de andere. Door middel van de bestemmingscollecte Noordrand wordt hieraan ook al invulling gegeven.
  2. Uitwisseling/kennis delen. Gezien het feit dat we gemeente zijn in dezelfde stad en omgeving, kan het behulpzaam zijn om ideeën uit te wisselen over hoe om te gaan met bepaalde situaties. Dit kan gaan om concrete projecten, maar ook over zaken als het vormgeven van diaconie in de wijk etc.
  3. Samenwerking. Door krachten te bundelen zouden bepaalde acties of projecten gezamenlijk kunnen worden opgepakt. De Dorcas -actie is hiervan een mooi voorbeeld.

We onderscheiden binnen de kerk drie vormen van roeping te weten de missionaire, de diaconale en de pastorale roeping. Deze taken dienen zowel in onderlinge samenhang als in hun eigenheid behartigd te worden. De kerkenraden behoren er op toe te zien dat de afzonderlijke taken waar nodig en mogelijk op elkaar worden afgestemd en dat zij worden gericht op het gemeente -zijn in de wereld. De toerusting/bewustwording van onze diaconale roeping geschiedt in de kerkdiensten, in onderricht, vorming en door middel van publicaties. Door de PKN wordt aangegeven met andere godsdiensten gesprekken te voeren en op respectvolle wijze naar mogelijkheden te zoeken om gemeenschappelijke taken te verrichten.

De kerk is er niet voor zich zelf, geen gesloten kring, maar een gemeenschap die uitnodigend is. Naar buiten gericht in getuigenis en dienst. In woord en daad. De boodschap is te kostbaar om voor je zelf te houden, daarom geven ouderen het door aan hun kinderen en kleinkinderen. Maar we zien dat dat niet vanzelf gaat. Veel jongeren verlaten de kerk en gaan andere wegen, ook als het om geloven gaat.

Het gaat bij het naar buiten richten om een bepaalde houding en om relaties, verder moeten we keuzes maken: 1. Wat doen we al, waar ligt onze kracht 2. Hoe ziet onze omgeving er uit 3. Wat is de blinde vlek. 4. wat doen anderen. Het kerkgebouw is daarbij een mooi vertrekpunt en past ook in de ontwikkelingen om ons heen. De gemeente Rotterdam gaat inzetten op tenminste één Huis van de Wijk in elke wijk. Een kerkgebouw met allerlei activiteiten zou dan ook een satelliet/kamer kunnen zijn van het Huis van de Wijk.


Visie:
Rotterdam is een bruisende, veelkleurige en interculturele stad. Maar ook (van oudsher) een werkstad met veel lage lonen en sociale problematiek. Een stad waar veel kwetsbare groepen leven die dreigen volledig klem te raken als niemand naar hen omkijkt. Een plek die een afspiegeling is van veel ellende en nood uit heel de wereld.
PKN Rotterdam heeft als visie voor Rotterdam: een open “stad van God”, open naar de samenleving en de noden van de mensen. Zonder Diaconie géén kerk. Een stad waar het Woord de mensen inspireert en stimuleert tot daden; tot omkijken en zorgen voor de kwets­baren. Een stad waar de zwaksten weer hoop en eigen waarde krijgen. Een stad waar de geholpene zelf op zijn/haar beurt weer hulp gaat bieden. Een stad waar de kerk gekend wordt door haar daden.
Geïnspireerd door de woorden in Mattheus 25: want ik had honger en jullie gaven mij te eten, ik had dorst en jullie gaven mij te drinken. Ik was een vreemdeling en jullie namen mij op. Ik was naakt en jullie kleedden mij. Ik was ziek en jullie bezochten mij, ik zat gevangen en jullie kwamen naar mij toe.


Diaconaal beleid:
Door middel van een diaconaal beleidsplan kan overzichtelijk in kaart worden gebracht wat de (Centrale) Diaconie doet. Hiermee legt zij verantwoording af aan de gemeente. Voor de beschrijving van de begrippen diaconaat, pastoraat en diaconaal -missionair werk wordt verwezen naar o.a. de PKN uitgave van "30 kansrijke modellen"voor een missionaire gemeente. Ook geeft het aan welke gedragslijn wordt gevolgd t.a.v. de behandeling van diaconale zaken.
Een beleidsplan is ook een belangrijk stuk informatie voor nieuwe ambtsdragers. Voor de diaconie zelf is het een naslagwerk van werkzaamheden, een leidraad voor het bepalen van giften en een handvat voor de bezinning op de vraag: "Waar werken we aan en waaraan moeten we nog gaan werken?”
De Protestantse Kerk in Nederland is door de Belastingdienst erkend als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Wie aan zo’n instelling een gift geeft, mag dat bedrag aftrekken van de inkomstenbelasting. Bovendien is de ontvangende instelling vrijgesteld van schenk- en erfbelasting.
Kerkgenootschappen en hun zelfstandige onderdelen moeten uiterlijk per 1 januari 2016 aan de nieuwe ANBI -regeling voldoen.
Elke gemeente, diaconie en klassikale vergadering wordt dus verplicht om online transparant te zijn over bestuur, beloning, doel en beleidsplan, over jaarrekening en jaarverslag. Zij kunnen deze gegevens op hun eigen website publiceren, maar het is ook mogelijk deze te publiceren op bijvoorbeeld die van de (streek)gemeente of de classis.


  • Wijkdiaconieen hebben een eigen zelfstandig beleidsplan dan wel als een onderdeel van het beleidsplan van de wijkgemeente;
  • Centraal beleid is weergegeven in het beleidsplan van de Diaconie PG Rotterdam-Noordrand.
  • Met ingang van 1 januari 2016 voldoen we als College aan de regels van een ANBI;
  • Het College is bereid mee te denken over nieuwe vormen van diaconaat op wijkniveau, o.a. de samenwerking tussen wijkgemeenten zo mogelijk/wenselijk met andere geloofsgemeenschappen.
  • Om de gezamenlijkheid te vergroten gaat het College in 2017 het initiatief nemen om samen met de wijken een gezamenlijk jaarproject op te zetten. Aan het jaarproject is dan ook een gezamenlijke activiteit verbonden.

De Diaconaal Missionaire Stuurgroep Rotterdam (DMS) heeft inmiddels een stedelijk beleidsplan 2015-2018 geschreven. Dit heeft tot doel om te komen tot een gezamenlijk Rotterdams PKN beleid en een éénloketfunctie , zowel voor kerkelijk beleid als diaconaal/missionaire projecten o.a. de verdeling van de KIA gelden binnen Rotterdam.

Voor de periode 2015-2018 kiest de DMS voor alle mensen in een kwetsbare positie en in bijzonder voor mensen zonder verblijfsstatus of die pas een verblijfsvergunning hebben gekregen, zorg voor ouderen en het bestrijden van eenzaamheid.

De diaconale inzet van de PKN in Rotterdam vindt op verschillende niveaus plaats.


  • In de wijk en buurten zetten kerken met vrijwilligers zich in voor kwetsbare mensen. Het kerkgebouw als inzet om de ‘zorgzame’ kerk duurzaam in de lokale samenleving handen en voeten te geven. Kerk als schakel, als knooppunt, als zorgmaatje, als lokale lobby, als zorgzame kerk, met een kerkeigen aanwezigheid. Met bijvoorbeeld een voedselbank en individuele (financiële) ondersteuning. Dit soort activiteiten vinden plaats onder verantwoordelijkheid van de desbetreffende diaconie.
  • Diaconale projecten onder verantwoordelijkheid van een diaconie met een of meer professionele krachten en inzet van vrijwilligers. Zij werken vaak in een groter gebied en bieden verschillende activiteiten zoals een inloophuis, hulp bij het invullen van formulieren en maatschappelijk werk.
  • Stedelijke diaconale projecten die als werkgebied de hele stad hebben en zich vaak richten op een bepaald doelgroep of thema. De gezamenlijke diaconieën hebben hiervoor Samen 010 opgericht.

  • Het is wenselijk dat de beleidsplannen op wijkniveau en op centraal niveau in samenhang worden bezien met het stedelijke beleidsplan.
  • In 2016 gaan we de verschillende beleidsplannen eens naast elkaar leggen om te bezien of we daar iets mee kunnen bij eventuele nieuwe vormen van diaconaat.;
  • Het College neemt zo veel mogelijk deel aan de Diaconaal Missionaire Stuurgroep PKN Rotterdam, de Raad van Aangesloten Diaconieën bij Samen010 en de overlegstructuur bij de Stichting Timon Rotterdam.

Financiën:
Zowel de Diaconie Noordrand als de wijkdiaconieën hebben een eigen wijkrekening.
Alle bezittingen en het vermogen komen toe aan de Diaconie Rotterdam-Noordrand. Uit de inkomsten daarvan worden de centrale kosten betaald.


  • De kosten voor onderhoud, de verplichtingen aan de MA -instellingen, en het Quotum van de PKN worden zoveel mogelijk door de centrale kas verrekend;
  • Een positief saldo wordt bij gezamenlijk besluit aan diaconale doeleinden besteed.
  • Het College neemt in de komende 5 jaar een besluit over het maximum van haar vermogen.

De inkomsten van collectes en giften van de wijkdiaconieën blijven beschikbaar voor de eigen wijken. Deze dienen alleen aan diaconale doeleinden en in een goede verhouding aan de (wijk)gemeente, de stad/prov/land dan wel wereld te worden besteed.


  • Het jaarlijkse wijksaldo dient nagenoeg op 0 te eindigen;dat kan ook door aan een bedrag een bestemming te geven waarbij het in het volgende jaar wordt uitgegeven;
  • Een eventueel overschot wordt op de centrale rekening gestort als nog uit te geven post voor de wijk;
  • Het College beschikt over een budget voor armoedebestrijding; alle wijkgemeenten kunnen indien zij over onvoldoende middelen beschikken om een hulpvraag in behandeling te nemen, hierop een beroep doen;
  • Alle wijken houden zich aan de opgestelde procedure omtrent jaarrekening, begroting en collecterooster;
  • Alle wijken houden zich aan de door beide Colleges opgestelde procedure met betrekking tot collectebonnen;
  • Alle wijken houden zich aan de opgestelde procedure met betrekking tot individuele financiële hulpverlening. Door de Hillegondakerk wordt in 2015 een aanzet gegeven tot een nieuw stappenplan.

Uitgaande van het feit dat de zorg voor diaconale inzet in de eigen omgeving hand in hand blijft gaan met de steun aan onze naaste in de wereld via kerkelijke projecten geldt voor de Diaconie Noordrand dat:


  • Het College stimuleert een evenwichtige verdeling van de diaconale middelen op wijkniveau. Daarom heeft iedere wijk in zijn beleidsplan met betrekking tot de besteding van de inkomsten een verhouding weergegeven over wijk/gemeente, stad/prov./land en de wereld. Het College streeft daarbij naar een totale Noordrand brede besteding in de verhouding ± 30 % wijk/gemeente, ±40% stad/prov/land en ±30% wereld is

Zending en Werelddiaconaat:
Met zending en werelddiaconaat willen we als gemeente het evangelie zichtbaar maken in de mondiale samenleving. Vanuit de centrale diaconie wordt hieraan geen sturing gegeven. De wijken bepalen zelf aan de hand van het collecterooster welke doelen zij willen ondersteunen. Wat betreft de bewustwording, de verschillende thema's, landen en achtergronden van het ZWO -werk is dit met uitzondering van Hilligersberg -Noord, die nog een ZWO commissie heeft, een algemene diaconale activiteit geworden.
Daarnaast worden binnen wijken steeds meer projecten ondersteund waarbij een gemeentelid een relatie heeft met dat project. Een student die door stage in het buitenland betrokken raakt bij een project, een arts (gemeentelid) die in het buitenland gat werken etc.
Door regelmatige presentatie raken gemeenteleden betrokken bij het project en is de bereidheid het project te ondersteunen vaak groter dan de PKN projecten.


  • De wijkdiaconieën gaan bij het vaststellen van het collecterooster en de daaraan gekoppelde begroting heel bewust om met de keuzes die zij maken;
  • Om de gezamenlijkheid als Noordrand gemeente te vergroten is het College voorstander van de Noordrand breed jaarproject(en) waarbij een van de gemeenteleden een relatie heeft.

Legaten:
Aan een aantal wijken zijn legaten toebedeeld die niet of nauwelijks worden besteed. Hierover is een notitie gemaakt.


  • Het college wil wijkdiaconieën stimuleren een plan op te stellen om de hen toebedeelde legaten te besteden.

Kerktelefoon:
Bij de fusie is besloten dat de aanschaf van de kerktelefoon een onderwerp is van de Diaconie Noordrand. Inmiddels is op de Bergkapel na voor alle gemeenten een investering voor digitale kerktelefoon gedaan.


  • De installatie van de kerktelefoon is eigendom van de Diaconie Noordrand.
  • De wijze van verspreiden van de kerkdienst is een verantwoordelijkheid van de wijkkerkenraad.
  • De AK heeft regels ter bescherming van de privacy gegeven.

Bezit:
De Diaconie Noordrand bezit een aantal woningen en een winkelpand.
De voorgaande 4 jaar is de verzekerde waarde gecontroleerd, is er een discussie geweest over het wel of niet verkopen van het diaconaal bezit en is de enorme achterstand aan groot onderhoud ingehaald en op niveau gebracht.
Het College heeft in 2013 ook het beheer van het bezit overgedragen aan een beheerder.
De huur van de woningen is relatief laag in verhouding tot wat dit werkelijk zou moeten zijn. In het verleden is dit kennelijk ingegeven als sociaal – diaconale missie.


  • Bij de toekomstige verhuur wordt rekening gehouden met het geldende puntensysteem.
  • Bij het vrijkomen van een huurpand wordt eerst gekeken of er op dat moment een reden is het pand diaconaal (maatschappelijke) te verhuren. Uitgangspunt blijft daarbij de vastgestelde huurprijs met een eventuele diaconale korting (gift).

Bestuurlijk
In het "Vijfjarenplan voor bestuur en organisatie van de Protestantse Gemeente Rotterdam -Noordrand "van eind 2013 is al gesproken over een herstructurering van de organisatie van de gemeente uit met name pastorale en financiële overwegingen. Niet alleen dit maar ook de bemensing van de verschillende gremia binnen onze kerk waren een zorg voor het moderamen van de AK. De laatste jaren is daarover binnen de wijken nagedacht en zijn ook al een aantal veranderingen in gang gezet.

De bemensing van met name de centrale Diaconie en een aantal wijkdiaconieën wordt inmiddels een probleem.


  • Al in 2015 willen we een aanzet geven om de organisatie, het bestuur en de wijze van vergaderen anders in te richten.

Bij veranderingen en het zoeken naar nieuwe vormen van diaconaat (o.a. de maatschappelijke inzet van de diaconieën wil het College rekening houden met de aanbevelingen van de PKN naar aanleiding van het onderzoek "Dienen, Delen Doen".


  1. Kies voor diaconale activiteiten waarin je kracht ligt een waarbij je van toegevoegde waarde kunt zijn. Bepaal vanuit welke visie je diaconaal actief wilt zijn.
  2. Gebruik dit als leidraad voor de inzet van je middelen (financiën, gebouwen) en vrijwilligers. Neem niet te veel hooi op je vork.
  3. Wees een open kerk. Laat zien dat de kerk er is voor alle inwoners die behoefte hebben aan ondersteuning.
  4. Inventariseer welke kwaliteiten je in huis hebt en welke nog nodig zijn. Stem ondersteuning en werving van vrijwilligers daarop af.
  5. Werk samen met andere kerken. Dit vergroot de diaconale slagkracht.
  6. Werk samen met maatschappelijke organisaties en de burgerlijke gemeente. Laat daarbij het eigen beleid leidend zijn, vermijd het om slechts een leverancier van middelen en vrijwilligers te zijn.
  7. Wees kritisch signaleer wanneer mensen in de knel komen vanwege tekortschietend beleid van (overheids)instanties en stel dit aan de kaak.
  8. Doe aan pr (website, persberichten, sociale media) zodat de samenleving, hulpvragers, potentiële vrijwilligers en samenwerkingspartners weten waar de diaconie voor staat. Communiceer over je maatschappelijke inzet als kerkelijke gemeenschap van betrokken mensen.
  9. Zorg voor (toenemende) diaconale inzet in de eigen omgeving hand in hand blijft gaan met de steun aan onze naast in de wereld via kerkelijke projecten.